دسته‌بندی نشده

خطبه نماز حمعه قم تاریخ 1394/08/22

خطبه اول

ابراز محبت عامل اثرگذاری آن در شکوفایی خانواده

نظر رحمت الهی ثمره حاکمیت محبت در خانواده

  

 اعوذ بالله الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله ربّ العالمین و الصّلاة و السّلام علی سیّدنا و نبیّنا و حبیب قلوبنا و طبیب نفوسنا و شفیع ذنوبنا ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و لاسیّما بقیة الله فی الارضین.

توصیه به تقوا

اعوذ باللّه السمیع العلیم من الشیطان الرجیم. بسم اللّه الرحمن الرحیم الرحیم «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ»[1]عِبادَالله اُوصیَکُم وَ نَفسیِ بِتَقوَی الله وَ مُلازِمَة اَمرِه وَ مُجانِبَة نَهیِه وَ تَجَهَزوا عِبادَالله فَقَد نُودِیَ فیکُم بِالرَحیل وَ تَزَوَدوا فَإِنَّ خَیرَ الزاد التقوی.

همه شما نمازگزاران و خودم را به پارسایی و خویشتن‌داری و تقوای الهی در همه شئون زندگی سفارش و دعوت می‌کنم. امیدوارم خداوند همه ما را از بندگان وارسته و شایسته خویش مقرر بفرماید.

السلام علیک یا بنت ولی الله، السلام علیک یا اخت ولی الله، السلام علیک یا عمة ولی الله، السلام علیک یا بنت موسی بن جعفر و رحمة الله و برکاته

اشاره‌ای به خطبه‌های پیشین

بحث ما در خطبه‌های پیشین پیرامون اصول و ضوابط خانوادگی و قواعدی که باید میان‌همسران مراعات بشود بود. هشت اصل و قاعده ذیل در رابطه با روابط زن و شوهر موردبررسی قرار گرفت:

1. نگاه آرمانی و ایمانی به زندگی

2. خود را در روابط اجتماعی و خانوادگی به‌جای دیگران قرار دادن

3. شناخت دقیق و درست متقابل همسران و اعضای خانواده از یکدیگر

4. کنترل و کاهش توقعات در زندگی

5. صبر و بردباری وشکیبایی تحمل در روابط خانوادگی

6. اصل راهبردی صرف وقت برای زندگی خانوادگی و گفتگوها و مجالست در درون خانواده

7. اصل همکاری و تعاون و همیاری در امور زندگی

8. اصل توافق و تشاور و رایزنی بیم زن و شوهر است.

اصل نهم در روابط خانوادگی: محبت و مهرورزی و ابراز آن

اصل و قاعده نهم در روابط میان‌همسران یک قاعده و اصل بسیار بنیادین و به نحوی حاکم بر همه اصول بود و آن اصل مودت و دوستی و مهرورزی و مهربانی بین زن و شوهر بود. این اصل با هشت اصل سابق یک رابطه متقابل دارد: از طرفی وجود محبت و علاقه که در آیه شریفه[2] به‌عنوان یک محور در روابط خانوادگی آمده بود ریشه و اساس همه اصول است و از طرف دیگر رعایت صبر و بردباری و همفکری و هم‌نشینی و مجالست و صرف وقت و … تولید صمیمیت و مهربانی در خانه می‌کند.

دوباره باید تأکید کنیم این‌همه اصرار بر اصول خانوادگی و روابط صمیمی در خانواده به خاطر این است که بنیان سلامت جامعه و تربیت انسان‌های سالم و سعادت دنیا و آخرت همه انسان‌ها، به خانه‌های آباد و صمیمی برمی‌گردد. اصل صمیمیت و مهربانی و اظهار مهر و محبت پایه مهم در روابط خانوادگی است.

باید این اصول و روابط زندگی را به فرزندانمان آموزش دهیم، نهاد آموزش‌وپرورش، نهاد دانشگاه باید این اصول زندگی را به نسل جوان آموزش دهد. اگر ما جوانانمان را بر اساس این اصول آموزش دادیم و تربیت کردیم، آن‌وقت خانه‌های آباد و نورانی و صمیمی شکل خواهد گرفت.

نکات تکمیلی در باب اصل نهم

عرض کردیم اصل محبت و دوستی در میان‌همسران و اعضای خانواده از اصول مهمی است که در قرآن به آن اشاره‌شده است و در آیات و روایات متعدد مورد تأکید بود در خطبه‌های قبل به اهمیت این مسئله اشاره کردیم.

اکنون به چند نکته در تکمیل بحث دوستی و محبت اشاره می‌کنیم:

ابراز محبت عامل اثرگذاری آن در شکوفایی خانواده

نکته مهم این است که این اصل گرچه یک امر قلبی و درونی است ولی هنگامی خانه را آباد و صمیمی می‌کند که محبت و علاقه در روابط میان‌همسران به نحو دقیق و درست ابراز شود، فلذا در روایات ما بر این نکته تأکید شده است که محبت خویش را به یکدیگر ابراز کنید. در روابط بین مؤمنین نیز این بحث آمده است و بخصوص در رابطه بین زن و شوهر آمده است که محبت خود را به‌طرف مقابل ابراز و اعلام کنید. ابراز محبت لازم است صرف وجود علاقه قلبی کافی نیست این علاقه و صمیمیت باید در عمل و رفتار و گفتار همسران و اعضای خانواده تجلی پیدا بکند. این ظهور و بروز مهم است البته این ابراز محبت نیاز به حکمت و درایت و دقت دارد.

انواع ابراز و اظهار محبت

در روایات ما به سه نوع ابراز محبت اشاره‌شده است:

1. ابراز محبت زبانی

ابراز محبت زبانی به این معنا است که انسان هوشمندانه و حکیمانه حیا نکند و آسان و راحت علاقه خود را به همسر خویش ابراز کند. در روایتی از امام صادق آمده بود همین‌که مردی به همسر خود اعلام دوستی کند عمق این عمل چنان است که هیچ‌گاه از دل او زایل و محو نخواهد شد. «قَوْلُ الرَّجُلِ لِلْمَرْأَةِ إِنِّي أُحِبُّكِ لَا يَذْهَبُ مِنْ قَلْبِهَا أَبَداً»[3]

2. ابراز محبت جوارحی

دومین نوع ابراز محبت، اظهار امور قلبی در عمل و جوارح انسان است. نوع حرکات بدنی شخص نشان‌دهنده این است که به شخص مخاطب علاقه دارد یا ندارد. بنابراین باید حرکات شما در تعاملات خانوادگی گویای محبت و علاقه شما به همسرتان باشد. این جمله شریف را از پیامبر اسلام حضرت محمد (ص) دقت بفرمایید که طبق این نقل آمده است که ایشان فرمودند: «إِذَا نَظَرَ الْعَبْدُ إِلَى وَجْهِ زَوْجِهِ، وَنَظَرَتْ إِلَيْهِ نَظَرَ اللَّهُ إِلَيْهِمَا نَظَرَ رَحْمَةٍ»[4]

 این فرمایشات فلسفه مهمی‌دارد. خانه صمیمی و سالم همه جامعه را سالم و صمیمی می‌کند. طبق این نقل پیامبر خدا فرمودند: آنگاه‌که مرد نگاه محبت‌آمیز به زن بیافکند و زن نگاه دوستانه به همسر خویش بیندازد خداوند نگاه لطف و مهربانی خویش را متوجه آن خانه و این زن و شوهر می‌کند.

 برای اینکه کمال آن‌ها و سعادت جامعه در این است که خانه صمیمی شکل بگیرد، چنین خانه‌ای جامعه سالم و آباد و فرزندان صالح تربیت می‌کند. البته این نیاز به هنر و حکمت و هوشمندی دارد که شخص علاقه‌های خود را در روابط خانوادگی حتی در نگاه خویش اعلام و ابراز کند، خشم و کینه و دشمنی را در میان خودشان و روابط خانوادگی به کناری گذارند و نگاهشان نگاه دوستانه و مهربانانه باشد.

 حتی در سختی‌ها و خشم‌ها اگر هنر ورزیدیم و بر هوای نفسمان غالب آمدیم و نگاه و سخن ما مهربانانه شد خانه سالم و صمیمی می‌شود.

3. بروز لطف و احسان در تعاملات با یکدیگر

فراتر از ابراز زبانی و اظهار در نگاه و رفتارهای بدنی و جوارحی تجلی مهربانی در گونه سوم است و آن به این شکل است که مهربانی در تعاملات و در عمل و اقدامات تجلی پیدا کند. لطف و احسان، برّ و نیکوکاری و کمک و همیاری این‌ها جلوه‌های محبت و دوستی است که شما به همسرانتان تقدیم می‌کنید و به‌ویژه اگر این ابراز محبت در زبان و سخن، در کلام و بیان و در عمل و رفتار در آغاز تشکیل زندگی شکل گیرد پایه‌های خانواده استوار و محکم می‌شود و ارکان خانه باعلاقه و دوستی استوار می‌شود.

 محبت و مهربانی هم باید در قلب موج بزند و هم در رفتار و ظواهر تجلی کند تا خانه، خانه سالم، پیشرو، آباد و الهی و آسمانی شود.

آثار محبت و ابراز آن

 در روایات به ابعاد مختلف اشاره‌شده است که به مواردی اشاره می‌شود:

1. فزونی و فراخی رزق

محبت و ابراز محبت موجب افزایش رزق و گشایش در زندگی می‌شود.

این طبیعی است بخشی از آن ظاهری و بخشی هم معادلات معنوی است وقتی روابط خانوادگی صمیمی و دوستانه بود این رابطه دوستی در رزق و دوستی اثر می‌گذارد که در روایتی از امام صادق آمده است.

2. طولانی شدن عمر

در روایت آمده است که از آثار محبت در خانواده زیاد شدن عمر است. در روایت وارد شده است که: مَنْ حَسُنَ بِرُّهُ بِأَهْلِ بَيْتِهِ مُدَّ لَهُ فِي عُمُرِهِ[5] هر کس به اهل بیت خود نیکویی کند عمرش طولانی می‌شود.

3. جلب نگاه محبت الهی: که در روایت پیشین گذشت.
4. قرب و هم‌نشینی با پیامبر در بهشت

 پیامبر اکرم فرمودند: «أَقْرَبُكُمْ مِنِّي مَجْلِساً يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحْسَنُكُمْ خُلُقاً وَ خَيْرُكُمْ لِأَهْلِهِ»[6] که نزدیک‌ترین شما به من در روز قیامت خوش‌خلق‌ترین شما و بهترین شما برای خانواده‌اش است.

هر چه قدر شما بهتر باشید و رابطه بهتری در خانه پایه‌ریزی کنید جایگاه شما در قیامت به پیامبر خدا نزدیک‌تر است. این‌قدر این مهربانی و نیکوکاری در خانه امتداد و موج دارد که تا عالم برزخ و قیامت می‌رود و جایگاه شما را نزدیک جایگاه پیامبر می‌کند.

5. ایجاد زمینه رشد و تعالی اعضای خانواده: محبت در خانه باعث ایجاد زندگی آرام و زمینه رشد و معنویت در خانه و در میان اعضای خانواده می‌شود.
6. تربیت فرزندان خوب و صالح

بنابراین آثار مهربانی و اظهار محبت می‌تواند چنین در دنیا و آخرت تجلی کند.

موانع محبت و ابراز محبت در میان خانواده

اما موانعی می‌تواند جلوی محبت و ابراز آن را بگیرد و مانع آن‌همه فواید و آثار دنیوی و اخروی برای خانواده باشد:

1.      ابتلای به گناه: یکی از این موانع ابتلای اعضای خانواده به گناه است؛
2.     مشغول شدن اعضای خانواده در فضاهای مجازی گناه‌آلود
3.    دل‌بستگی‌ها و عشق‌های دنیایی

دل‌بستگی‌ها و عشق‌های دنیایی باطل، صمیمیت خانواده را از خانواده‌ها می‌گیرد چشم‌چرانی می‌کند دلی پرواز می‌کند عشق شیطانی بروز پیدا می‌کند و آن صمیمیت و محبت الهی از خانواده رخت برمی‌بندد.

امروز خانه‌های و نسل جوان ما در معرض این آسیبی است که عشق‌های مجازی دلدادگی‌های بی‌حاصل، اموری که خیلی گذرا و موقت است داخل خانواده می‌شود و این فضای مهر و محبت و صمیمیت را از خانواده جمع می‌کند. در ابتدا شخص نمی‌فهمد، جوان است و در معرض وسوسه‌های شیطانی قرا گرفته است، آرام‌آرام در مسیر شیطان قدم برمی‌دارد و موج‌های شهوت و شیطان او را از زن یا شوهر خود جدا می‌کند. [7]ممکن است که جسمشان در کنار هم باشد ولی خبری از مهر و مودت در میان اعضای خانواده نباشد و به‌نوعی دچار طلاق عاطفی شوند. اسلام با این مخالف است اسلام می‌گوید مهر و عشق و علاقه خویش را مدیریت و مهندسی کنید و در مجرای صحیح و مشروع بکار برید و آن را در کانالی که خداوند تعیین کرده به‌کارگیرید. به همین دلیل است که روایات این‌قدر تأکید می‌کنند در خانه و در مسیر مشروع به هم عشق بورزید و محبت خود را ابراز کنید تا نگاه خداوند به شما نگاه رحمت آمیز شود، تا جایگاه شما در قیامت به جایگاه پیامبر خدا نزدیک باشد، تا زمینه‌های سعادت دنیا و آخرت برای شما فراهم آید.

 این اصول و ضوابط مهم روابط خانوادگی است و فقه و اخلاق اسلامی این‌قدر جوانب یک زندگی پیشرو و سالم را پیش‌بینی کرده است. اگر ما امروزه فقط همین اصولی که از کتاب و سنت مرور می‌کنیم را در خانه‌های خود پیاده کنیم خانه‌های ما آسمانی و نورانی خواهد شد.

خدایا به اولیای الهی تو را قسم می‌دهیم به ما توفیق عمل به این تکالیف الهی و وظایف آسمانی و تحکیم پیوندهای خانوادگی عنایت و کرامت بفرما.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ إِنَّا أَعْطَينَاكَ الْكَوْثَرَ فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ[8]


[1]. حشر آیه 18.

[2]ـ «وَ مِنْ ءَايَاتِهِ آن خَلَقَ لَكمُ مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُواْ إِلَيْهَا وَ جَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَ رَحْمَةً إِنَّ فىِ ذلِكَ لَايَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُون» و از نشانه‏هاى قدرت اوست كه برايتان از جنس خودتان همسرانى آفريد. تا به ايشان آرامش يابيد، و ميان شما دوستى و مهربانى نهاد. در اين عبرتهايى است براى مردمى كه تفكر مى‏كنند. (سوره روم (30) آیه 21)

[3]ـ اینکه مرد به همسر خود بگوید «دوستت دارم» هرگز آن را فراموش نمی کند. (الكافي، ج 5، ص 569)

[4]ـ مسند زید، ص 302؛ کنزالعمال، ج 16، ص 276، ح 44437؛ موسوعه معارف الکتاب و السنه، محمدی ری شهری، ج 2، ص 352

[5]ـ الكافي، ج 2، ص 105.

[6]ـ وسائل‏الشيعة، ج 12، ص 153.

[7]ـ «يَأَيُّهَا النَّاسُ كلُواْ مِمَّا فىِ الْأَرْضِ حَلَالًا طَيِّبًا وَ لَا تَتَّبِعُواْ خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ» سوره بقره آیه 168

[8]. سوره کوثر

خطبه دوم

تأکید بر برنامه‌های پسا برجام بر اساس فرمایشات رهبری

لزوم وجود ممیزی حکیمانه در مقوله کتاب

اعوذبالله السمیع العلیم من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم الْحَمْدُ لِلَّهِ رب العالمین و الصلوه علی اشرف الاوصیاء و المرسلین، حبیبنا و حبیب اله العالمین ابی‌القاسم المصطفی محمد و علی وصیه علی امیرالمومنین و علی الصدیقة الطاهره فاطمة الزهرا و علی الحسن و الحسین سیدی شباب اهل الجنة اللهم صلّ و سلّم و زد و بارک علی أئمة المسلمین علیّ بن الحسین و محمد بن علیّ و جعفر بن محمد و موسی بن جعفر و علیّ بن موسی و محمد بن علیّ و علیّ بن محمد و الحسن بن علیّ و الخلف القائم المنتظر ساسة العباد و ارکان البلاد و ابواب الایمان و امناء الرحمن و سلالة النبیین و صفوة المرسلین و عتره خیره رب العالمین صلواتک علیهم اجمعین.

توصیه به تقوا

اعوذ باللّه السمیع العلیم من الشیطان الرجیم. بسم اللّه الرحمن الرحیم «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَکونُواْ مَعَ الصَّادِقِینَ»[1] عباد الله اوصیکم و نفسی بتقوی الله و ملازمه امره و مجانبه نهیه

در آیه شریفه 18 سوره حشر خداوند ما را دو بار به تقوا توصیه کرده است: «يَأَيُّها الَّذِينَ ءَامَنُواْ اتَّقُواْ اللَّهَ وَ لْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُواْ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرُ بِمَا تَعْمَلُونَ»[2]

تقوا مراتب و درجات دارد در همه زندگی و در همه ساحات و شئون زندگی نیاز به تقوا داریم.

 هم تقوای ابتدایی برای حرکت لازم است اندیشه در معاد و مبدأ و توجه به زندگی آینده انسان را به حرکت وامی‌دارد و سیر معنوی را آغاز می‌کند ولی پس از آغاز پارسایی و تقوای اندیشه و عمل، باید «وَ لْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ» نگاه کنیم که چه چیزی به‌سوی آخرت می‌فرستیم بدانیم که اعمال ما با همه حقیقت آن ماندگار خواهد بود و در قیامت خود را نشان خواهد داد. عمل ما در برزخ و قیامت و عالم بهشت و جهنم با ماست. عمل ما شخصیت ماست. عمل ما درون‌مایه جان ماست.

این عمل را خوب دقت کن خیلی از اوقات ما عمل را عَرَض جدای از خود می‌دانیم فکر می‌کنیم عمل از ما صادر و تمام شد، برادران و خواهران اعمال ما سازنده جان ماست جان ما برآمده از عمل‌های ماست همان عمل نهانی ما در گوشه‌ای که کسی هم از آن اطلاعی ندارد آن عمل جان و روح و شخصیت ما را می‌سازد.

«وَ لْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ» عملت را ببین همان عمل در خلوت را بدان که سازنده شخصیت توست و در آن دقت کن که از تو جداشدنی نیست.

 «وَ اتَّقُواْ اللَّهَ» اگر شما این نکته را دقت کردید آن‌وقت تقوا در جان شما ریشه می‌دواند تقوا برای این است که ما مدیر عمل خویش باشیم، یعنی مدیر شخصیت خویش باشیم، ببین با چه خشت‌هایی این ساختمان وجود خود را بنا می‌کنیم عمل تو آن خشت‌ها و آجرهای ساختمان وجود توست، چراکه «إِنَّ اللَّهَ خَبِيرُ بِمَا تَعْمَلُونَ» چشم بینا و دستگاه‌های بیدار خدا همه شما و اعمال شما را ضبط و ثبت می‌کند. خدایا به ما توفیق شناخت حقایق الهی و عمل به فرمان‌های خود و تقوای در همه شئون زندگی عنایت بفرما

مناسبت‌ها

به‌صورت گذرا به مناسبت‌های این ایام اشاره می‌کنم:

1. تبریک ولادت امام باقر و امام کاظم (ع)

بنا بر قولی موالید امام باقر و امام کاظم (ع) در ماه صفر است که این موالید را تبریک عرض می‌کنم.

2. تسلیت شهادت امام مجتبی (ع) و حضرت زید بن علی (س)

بنا بقولی شهادت امام مجتبی (ع) و شهادت حضرت زید بن علی (س) در ایام نخستین ماه صفر هست که تسلیت عرض می‌کنم.

3. بزرگداشت سلمان فارسی و علامه طباطبایی

روز بزرگداشت سلمان فارسی آن انسان بزرگ و پارسای کم‌نظیر و همین‌طور سالروز ارتحال علامه طباطبایی مفسر کبیر قرآن را گرامی می‌داریم.

4. تکریم آیت‌الله مرعشی نجفی

سالروز رحلت آیت‌الله‌العظمی مرعشی نجفی را گرامی می‌داریم.

5.   بزرگداشت شهدا

یاد و خاطره شهیدان کربلا و امام شهیدان و همه شهدای انقلاب و دفاع مقدس و شهدای مقاومت اسلامی در سراسر عالم اسلامی و یاد علما و مراجع درگذشته را گرامی می‌داریم و یاد شهیدان مدافع حرم و شهدای مقاومت را گرامی می‌داریم با ذکر صلواتی بر محمد و آل محمد

6. بزرگداشت هفته کتاب و کتاب‌خوانی و کتابداری

کتاب در شکل‌های مختلف جزء حیات بشر است. تاریخ و تکامل بشر به کتاب و کتاب‌خوانی گره‌خورده است. اگر کتاب و ثبت و ضبط آثار را در قالب کتاب از تاریخ بشر حذف کنیم دیگر از انسانیت و تاریخ و تمدن بشر چیزی باقی نمی‌ماند. اسلام هم بر این اصل تمدنی تأکید دارد کتاب و کتاب‌خوانی و فرهنگ مطالعه و دانش‌افزایی امری است که در اسلام مورد تأکید قرارگرفته است. قرآن ما با فرمان خواندن آغاز شد[3] و معجزه پیامبر کتاب نوشتاری ماندگار است. تمدن اسلام و مسلمین با قرآن و کتاب پیوند خورده است و در احادیث و تعالیم ما بر کتاب تأکید زیادی شده است، لذا باید مقوله کتاب و کتاب‌خوانی موردتوجه قرار بگیرد. البته اسلام همان‌طور که بر اصل نوشتن و خواندن و قرائت و مطالعه به‌عنوان بخشی از سبد زندگی تأکید می‌کند انتخاب کتاب چه در نوشتن چه در نشر و چه در خواندن آن را هم مهم می‌داند.

 مهم است که ما کتاب را درست انتخاب کنیم غذای فکر و جانمان را به‌درستی برگزینیم، هم کسی که می‌خواهد بنویسد، هم کسی که می‌خواهد نشر دهد و هم ما که می‌خواهیم مطالعه کنیم.

 در خصوص مقوله کتاب ضمن این‌که در اینجا باید از همه دستگاه‌ها و همه‌کسانی که در حوزه کتاب فعال هستند و تلاش می‌کنند تقدیر و تشکر کرد چند نکته را فهرست‌وار یادآوری می‌کنم:

1.     پایین بودن سرانه مطالعه در کشور

سرانه مطالعه همچنان در کشور ما پایین است. ما باید از رهبری معظم و بزرگانمان بیاموزیم که مطالعه در خانه‌های ما یک سنت هر روزه و پایدار باشد. فرهنگ عمومی بچه‌های ما باید بر مطالعه استوار شود. این مطلبی است که ضرورت دارد و باید همه در مورد آن کار کنند و ترویج و تبلیغ کنند تا فرهنگ مطالعه در خانه‌ها و جامعه ما رواج پیدا کند. در مساجد، مدارس، کارخانه‌ها و محیط‌های عمومی باید زمینه مطالعه و خواندن کتاب‌های سودمند فراهم شود.

2. کاهش تیراژ کتاب و مجلات و مقالات

 از آسیب‌های امروز جامعه ما این است که علیرغم این‌که عناوین کتاب‌ها زیاد است و وضع نسبتاً خوبی دارد و کتاب‌هایی که در کشور منتشر می‌شود در سال حدود 80 هزار عنوان کتاب است. در قم به‌عنوان مرکز مهم مطالعه و کتاب و تولید فکر سالانه حدود 8 هزار عنوان کتاب تولید می‌شود چراکه قم از جایگاه‌های پیشگام کشور و جهان اسلام است. اما درعین‌حال تیراژ کتاب، مجلات و مقالات کاهش پیداکرده است و مشکل اصلی در این مقوله مشکلات ناشران و کتاب‌فروشی‌هاست که باید تسهیلات مناسب برای ناشران و کتاب‌فروشی‌ها فراهم شود، در دریافت مالیات موردتوجه قرار گیرند تا نشر ما بتواند بازار بهتری پیدا کند. نشر امروز حالت رکود دارد و با مشکلات زیادی مواجه است و محدودیت کتابخانه‌ها و سرانه صندلی‌ها هنوز هم در استان‌های ما بخصوص در استان‌های محروم و مناطق محروم مطلوب نیست که نیاز به سرمایه گزاری بیشتر هم از طرف دولت و هم از طرف خیرین دارد.

3. لزوم وجود ممیزی حکیمانه در مورد کتاب

باید در تولید کتاب دقت‌های زیادی شود. در مورد کتاب باید نظام ممیزی منسجم داشته باشیم چراکه کتاب غذای روح است. این فکر که ما در کتاب ممیزی لازم نداریم یک فکر غلطی است البته باید این ممیزی حکیمانه و هوشمندانه و درست و سنجیده باشد.

4. لزوم توجه به تولیدات الکترونیکی و دیجیتال

تولیدات الکترونیک و دیجیتال هم مقوله بسیار مهمی است که باید موردتوجه قرا گیرد.

 در اینجا ضمن اینکه توصیه‌های کلی را عرض شد، اما هم مردم و هم نظام اداری و دستگاه‌های مسئول ما باید یک نهضت جدیدی برای ترویج مطالعه و ارتقای زیرساختارهای کتاب دنبال کنند.

5.    قم قطب مهم عالم اسلام در تولید فکر و اندیشه

باید تأکید کنم که قم یک جایگاه ویژه‌ای دارد. ما انتظار داریم مسئولان محترم در خصوص نمایشگاه سالانه کتاب در قم، تقویت کتابخانه‌ها، تأسیس کتابخانه بزرگ عمومی مجهز در قم و همین‌طور توسعه کتابخانه‌ها در مساجد و محلات و مناطق تلاش کنند. کتابخانه‌های مهمی در قم وجود دارد کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی از افتخارات قم و ایران و جهان تشیع و اسلام است، هر هیئت خارجی که این کتابخانه بزرگ را می‌بینند واقعاً مبهوت و خیره می‌شود بنابراین، امروز، قم یک پایگاه مهم و قطب بزرگ در تولید فکر و اندیشه و مقاله و کتاب در عالم اسلام و در منطقه است. این قطب مهم برای همه ایران است همه هم باید برای ارتقای آن کمک کنند.

6.    لزوم ارتباط کتابخانه‌های حوزوی و دانشگاهی با توده‌های مردم

ارتباط کتابخانه‌های حوزوی و دانشگاهی با توده‌های مردم امر مهمی است و نباید حوزه و دانشگاه از بدنه جامعه جدا باشد بلکه باید در ارتباط با یکدیگر بوده در تعالی یکدیگر سهیم و پویا باشند.

7. تأکید بر برنامه‌های پسا برجام بر اساس فرمایشات رهبری

مسئله مهم دیگری که لازم است مورد تأکید قرار بگیرد درخواست و تأکید بر برنامه‌های پس از برجام است. قصه برجام مسیر خود را طی کرد، اما باید بعد از برجام چند نکته بسیار مهم است که امیدواریم همه به آن‌ها توجه جدی داشته باشند:

1. شکل‌گیری هیئت ناظر بر حسن انجام برجام

 شکل‌گیری هیئت ناظر و مشرف بر رعایت 9 بندی است که در فرمان مهم رهبری معظم آمد. ملت ما ضمن تقدیر و تشکر و همراهی با مسئولان با همه وجود این را فریاد می‌کند و مطالبه دارد که مسائل بعد از برجام و رعایت خط قرمزها توسط آن هیئت ناظر به‌درستی طراحی و دنبال شود و این از مطالبات بسیار جدی است که باید مسئولان ما به‌درستی به آن توجه کنند.

2.    پایه‌ریزی اقتصاد قوی و درست مقاومتی

ملت ما با مشکلاتی مواجه است. ملت ما صبور و حکیم‌اند و با برنامه‌های نظام همراهی می‌کنند اما مشکلات اقتصادی مردم کم نیست ما باید اقتصادی عمیق، دانش‌بنیان، قوی، مقاومتی، درون‌زا و متکی بر منابع داخلی باشد. این اصول مهم اقتصادی است که مطالبه رهبری عظیم الشان انقلاب و ملت شریف ماست و حتماً باید به این مسئله مهم اقتصاد مقاومتی توجه شود.

3.    توجه به توطئه و نفوذ دشمنان به‌ویژه امریکا

 آمریکا در ایران و منطقه از مقاومت اسلامی و از امواج خروشان انقلاب اسلامی ضربه خورده است و نمی‌شود به او اعتماد کرد. از شکل ظاهری و دست‌کش‌های نرم و لب‌های خندان دشمن نباید فریب خورد.

 ما هوشمند و حکیم و صبور هستیم، با منطق عمل می‌کنیم اما باید دشمن‌شناسی ما قوی باشد، دشمنی که در سوریه و عراق و فلسطین و یمن از جبهه مقاومت اسلامی ضرب شست دیده است آرام نخواهد نشست، عمال خود را بسیج خواهد کرد. همه ما باید در برابر توطئه‌هایی که برای برهم ریختن افکار و عقاید ما و برای درهم ریختن صفوف متحد ما، آن‌هم در آستانه انتخابات که باید جدی گرفته شود هوشیار باشیم. ما در انتخابات ضربه‌ها خورده‌ایم، ابتلائات پیداکرده‌ایم، فتنه‌ها ایجادشده است. ملت ما هوشیار است جناح‌ها و مسئولین ما هم باید هوشیار باشند و این نکات بعد از برجام توجه بشود.

8. اهتمام به پیشرفت علمی کشور

حدود ده محور در فرمایشات بسیار بلند مقام معظم رهبری در دیدار با دانشگاهیان و اساتید و روسای دانشگاه‌ها و مسئولان کشور بود که باید به آن‌ها توجه شود و باید آن توصیه‌ها در حوزه فرهنگی و رشد علمی و فن‌آوری در دانشگاه‌ها و در متن برنامه‌های دانشگاه‌ها دیده شود. این مطالبه ملت ماست.

9. لزوم هر چه باشکوه‌تر برگزار شدن راهپیمایی اربعین حسینی

وارد ماه صفر شده‌ایم و در آستانه اربعین و حماسه باشکوه راهپیمایی اربعین هستیم. حماسه راهپیمایی اربعین نماد عظمت اسلام و جریان اسلام ناب است. آنچه انتظار می‌رود این است که دولت عراق، مسئولان کشور و همه مردم و عاشقان و دلباختگانی که به حریم سالار شهیدان پناه می‌آورند با هم همبستگی داشته باشند تا به فضل الهی امسال نیز شاهد یک راهپیمایی باشکوه اربعین باشیم. راهپیمایی که هم عظمت ایمانی ما را نشان می‌دهد هم پاسخ ما را به فریاد سالار شهیدان ندا می‌کند و هم شجاعت و مقاومت ما را در برابر دشمنان اسلام و جریانات انحرافی و تکفیری نشان می‌دهد. این راهپیمایی باید در اوج شکوه و عظمت تحقق پیدا کند.

 همین‌جا باید تشکر کنم از دوستانی که از قم در سال قبل و سال‌های قبل‌تر موکب حضرت معصومه را در کربلا راه‌اندازی کردند و خدمات خوبی به زائران دادند و امسال برنامه‌ریزی کامل‌تر و جامع‌تری کرده‌اند. انشالله امسال هم مردم برای برگزاری این مراسم خوب به‌عنوان موکب حضرت معصومه در کربلا کمک خواهند کرد و دوستان انشالله در این کار موفق خواهند بود.

10. گرامیداشت تأسیس دانشگاه فنی و حرفه‌ای

 سالروز تأسیس دانشگاه فنی و حرفه‌ای که یک مأموریت بسیار مهم دارد گرامی می‌داریم و به عزیزانمان تبریک می‌گوییم.

11. امربه‌معروف و نهی از منکر وظیفه عمومی آحاد مردم

قانونی برای امربه‌معروف و نهی از منکر تصویب شد ولی فراتر از آن، این فریضه یک وظیفه عمومی است. تذکر زبانی و مراقبت از هنجارشکنی‌ها وظیفه ماست.

با بیان درست و با منطق صحیح جلوی هنجارشکنی‌ها بخصوص در ارزش‌های حجاب و عفاف مقاومت کرده بایستیم. گاهی هنجارشکنی‌های بسیار ناصحیحی در وسایل عمومی رخ می‌دهد که ما انتظار داریم نیروی انتظامی باقدرت و قوت و جدیت اقدام کند. همین‌جا هم با همه وجودمان از اقداماتی که نیروی انتظامی برای کنترل ناهنجاری‌ها بخصوص در حوزه عفاف و حجاب انجام می‌دهد حمایت و پشتیبانی می‌کنیم.

چندجمله‌ای نیز با عرب‌زبانان عزیز سخن بگویم:

ایتها الاخوه و الاخوات و الساده والسیدات اولا اوصیکم و نفسی بتقوی الله تبارک و تعالی فی جمیع ساحات الحیاه الفردیه و العائلیه و الاجتماعیه فان تطبیق اوامر الله و نواهیه و تقوی الله فی مختلف ابعاد حیاتنا و معیشتنا یوفر لنا الحیوه الطیبه و یضمن لنا السعاده الدنیویه و الاخرویه

و ثانیا: من الجدیر بالذکر ان من اهم تعانیه الامة الیوم رواج الافکار و الرؤی المتدنیّه باسم الاسلام و النظریات المتطرفه الطائفیه و الاراء و الفتاوی التکفیریه

هذه الفکره التشددیه و الرجعیه اصبحت عویصه هامه و اوجبت تمزق صفوف الامه و خدمت الکیان الصهیونی

 و هذه الفکره التکفیریه و التشدد الطائفی لها و إن کانت لها جذور معرفیه و فکریه هنئیه و منفده، و لکن الیوم هذه الافکار و التطرفات التکفیریه و الارهابیه لها جذور استکباریه و صهیونیه و من الاکید ان نکون نبهین ان وراء هذه الامواج التطرفیه و الارهابیه والتکفیریه القوی الاستکباریه، و هولاء المتطرفون فی مختلف البلدان الاسلامیه فی الحقیقه هم عملاء امریکا و اسرائیل و عملاء الحکام و السلاطین المستبدین و مرتزقه المستکبرین و لمعالجه هذه العویصه الهامه و الداء المهلک علینا جمیعا توعیه الشعوب والشباب فی البلدان الاسلامیه، و من الأکید ان وظیفه العلماء و المثقفین و المفکرین فی هذه المجال هامه جداً

 ومما یسعدنی ان اشیر الیه فی هذا المجال ان اوکد ان الجمهوریه الاسلامیه و قیادتها الحکیمه و حوزه قم و مراجعها العظام ابروزا و مازالوا یبرزون استعدادهم للحوار حول هذه المعاناه و القضیه المهمه و یوکدون علی ضروره الحوار الهادئ و التعاضد الاسلامی و تأکید علی خطاب الحضاره الاسلامیه و التجنب من التعصبات الطائفیه من ناحیه جمیع المذاهب سنه و شیعه، و من خلال هذا علینا ان نقوم بدعم المقاومه الاسلامیه و انتفاضه فلسطین فی الدفه الغربیه نسئله ان یوفقنا بخدمة الاسلام و المسلمین.

نسئلک اللهم و ندعوک باسمک العظیم الاعظم الاعز الاجلّ الاکرم یا الله … یاارحم الرحمین. اللهم ارزقنا توفیق الطاعة و بعدالمعصیة و صدق النیّة و عرفان الحرمة اللهم انصر الاسلام و اهله و اخذل الکفر واهله.اللهم اغفر للمومنین و المومنات والمسلمین والمسلمات،خدایا دلهایی ما را به انوار اسلام مزین بدار، شر دشمنان اسلام و تکفیری‌ها را در جهان به خودشان بازبگردان، گام‌های ما را در راه اسلام و دفاع از اسلام و انقلاب اسلامی استوار بدار، خدایا مریضان و جانبازان عزیز، مریضان موردنظر شفا عنایت بفرما، ارواح طیبه شهدای انقلاب و دفاع مقدس و مقاومت اسلامی و مدافع حرم و عتبات عالیات و جانباختگان منا و درگذشتگان از این جمع، و ارواح علما و مراجع درگذشته و روح امام شهیدان با سید و سالار شهیدان محشور بفرما، گناهان ما را ببخش، توبه و انابه ما را بپذیر، دل‌های ما را به همدیگر مهربان و رئوف و رحیم بفرما،خدمتگزاران به کشور و انقلاب اسلامی و مقام معظم رهبری را مؤید و منصور بدار، سلام‌های خالصانه ما را در این روز عزیز به محضر پیامبر خدا، فاطمه زهرا، حضرت علی بن ابیطالب و ائمه طاهرینت و امام عصر ابلاغ بفرما،در فرج ایشان تعجیل بفرما.

بسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يلِدْ وَلَمْ يولَدْ وَلَمْ يكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ[4]


[1]سوره توبه آیه 119

[2]ـ سوره حشر آیه 18

[3]ـ «اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِى خَلَقَ» بخوان به نام پروردگارت كه بيافريد. سوره علق آیه 1

[4]. سوره الاخلاص